Đã bao giờ bạn bước vào nhà sách, lướt qua các kệ best-seller và liên tục bắt gặp một cuốn bìa trắng đơn giản với cái tên đầy khiêu khích: “Dám bị ghét”?.
Và đó cũng chính là lý do mình chọn cuốn sách này để đọc. Mình muốn biết tại sao hàng triệu người lại mê mẩn cuốn sách này? Tại sao một cuốn sách về tâm lý mà lại có cái tên “ngược đời” như vậy?
Và sau khi đọc lần một, rồi nghiền ngẫm đọc lại lần hai, mình đã hiểu. Đây không chỉ là một cuốn sách, mà là một cuộc trò chuyện thú vị giúp chúng ta gỡ bỏ những “cục đá” vô hình mà đôi khi mình tự buộc vào chân lúc nào không hay.
5 lý do khiến Dám bị ghét trở nên đặc biệt
1. Một cuộc đối thoại lạ lùng giữa Triết gia và Chàng thanh niên
Điểm cộng đầu tiên khiến “Dám bị ghét” (The Courage to Be Disliked) dễ đi vào lòng người chính là hình thức trình bày. Thay vì những dòng lý thuyết tâm lý khô khan, hai tác giả Kishimi Ichiro và Koga Fumitake đã chọn cách viết dưới dạng đối thoại.
Xuyên suốt cuốn sách là cuộc tranh luận kéo dài 5 đêm giữa một chàng thanh niên (đại diện cho những suy nghĩ thực tế, hoài nghi của chúng ta) và một vị Triết gia (người truyền tải tư tưởng tâm lý học Adler).
Khi đọc, mình cảm giác như đang được ngồi nghe lén một cuộc trò chuyện trong quán cà phê yên tĩnh. Chàng thanh niên đặt ra những câu hỏi rất “đời”: Tại sao tôi thấy tự ti? Tại sao tôi ghét sếp của mình? Tại sao tôi cố gắng mà không ai công nhận?… Và vị Triết gia từ tốn giải đáp, mở ra những góc nhìn mà có lẽ chưa bao giờ chúng ta nghĩ tới.
2. Góc nhìn mới lạ: Hiện tại mới là thứ quyết định tất cả
Chúng ta thường hay nghĩ: “Vì tính cách mình hướng nội nên mình ngại đám đông”, hay “Vì hồi đi học từng bị chê cười nên giờ mình sợ phát biểu”. Đó là tư duy nguyên nhân – kết quả rất phổ biến.
Nhưng Dám bị ghét lại mang đến một “cú huých” nhẹ vào tư duy đó. Theo tâm lý học Adler, quá khứ không quan trọng bằng ý nghĩa mà bạn gán cho nó ở hiện tại.
Sách đưa ra quan điểm rằng: Đôi khi chúng ta chọn sự e ngại, chọn sự giận dữ như một công cụ để đạt được mục đích nào đó (ví dụ: để không phải đối mặt với thử thách, hay để áp chế người khác).
Điều này nghe có vẻ lạ lẫm, nhưng khi ngẫm lại, mình thấy nó mang tính khích lệ rất cao. Nó nhắc nhở rằng chúng ta không phải là nạn nhân của hoàn cảnh, mà chúng ta hoàn toàn có quyền năng để chọn cách sống vui vẻ ngay lúc này.
3. Bài học về sự tự do: “Tách biệt nhiệm vụ”
Đây có lẽ là phần mình tâm đắc nhất và là lý do khiến cuốn sách này trở thành sách “gối đầu giường” của rất nhiều người hay cả nể, sợ làm phật lòng người khác.
Tác giả đưa ra khái niệm “Tách biệt nhiệm vụ“. Hãy tưởng tượng mọi rắc rối trong các mối quan hệ giống như một mớ len rối. Để gỡ nó, bạn cần xác định đâu là sợi len của mình, đâu là của người khác.
Bạn sống chân thành, làm việc trách nhiệm: Đó là nhiệm vụ của bạn.
Người khác đánh giá bạn thế nào, yêu hay ghét bạn: Đó là nhiệm vụ của họ.
Chúng ta thường mệt mỏi vì cứ cố gắng kiểm soát “nhiệm vụ của người khác” (mong họ thích mình) hoặc để họ can thiệp vào “nhiệm vụ của mình” (sống theo ý họ).
Khi đọc đến đoạn: “Được ai đó ghét là bằng chứng cho thấy bạn đang sống tự do”, mình mới thực sự hiểu. Hóa ra, “dám bị ghét” không phải là sống bất cần, mà là đủ can đảm để là chính mình, dù người khác có đồng ý hay không.
Đọc thêm bài: So sánh bản thân với người khác, thói quen khiến ta kiệt sức
4. Chấp nhận sự “bình thường” của bản thân
Trong thời đại mạng xã hội lên ngôi, ai cũng muốn mình phải xuất chúng, phải thành công rực rỡ. Áp lực đó vô tình khiến những người bình thường cảm thấy tự ti. Và “Dám bị ghét” sẽ mang đến cho chúng ta bài học về “lòng can đảm để trở nên bình thường”.
Sách nhẹ nhàng giúp bạn hiểu rằng, bạn không cần phải là thiên tài hay người nổi tiếng mới có giá trị. Việc chấp nhận bản thân, chấp nhận những gì mình đang có và nỗ lực từ điểm xuất phát đó mới là điều quan trọng.
Không phải là tự khẳng định (tự lừa dối mình làm được mọi thứ), mà là chấp nhận bản thân (biết mình 60 điểm thì sẽ cố gắng để lên 65, 70 điểm). Một tư duy rất thực tế và nhân văn.
5. Sống hết mình cho khoảnh khắc “ngay tại đây, vào lúc này”
Kết thúc cuốn sách là một thông điệp nhẹ nhàng và thật đẹp: Cuộc đời không phải là một chuyến tàu đi từ ga A đến ga B, mà là một điệu nhảy.
Khi nhảy, bạn đâu quan tâm đích đến là góc phòng hay giữa phòng? Bạn chỉ quan tâm đến bước nhảy hiện tại, tận hưởng tiếng nhạc và chuyển động của cơ thể. Cuộc đời cũng vậy. Đừng quá lo lắng cho tương lai xa vời, cũng đừng day dứt mãi chuyện hôm qua.
Hãy rửa bát và cảm nhận dòng nước mát. Hãy viết blog và tận hưởng con chữ. Sống trọn vẹn cho khoảnh khắc này chính là cách tốt nhất để kiến tạo tương lai.
Đọc thêm: Hạnh phúc không phải là đích đến, mà là những lần ta dám đổi hướng.
Cuốn sách dành cho ai?
Gấp lại trang sách cuối cùng, mình tin rằng “Dám bị ghét” không chỉ dành cho những người đang gặp khủng hoảng.
Nó dành cho những ai đang cảm thấy cuộc sống hơi “chật chội” vì những định kiến.
Dành cho những người hay lo nghĩ quá nhiều (overthinking).
Và dành cho cả những ai tò mò muốn tìm một “làn gió mới” cho tư duy của mình.
Nghe podcast về overthinking tại đây
Cuốn sách này có thể không thay đổi cuộc đời bạn ngay lập tức, nhưng nó sẽ gieo vào lòng bạn một hạt mầm của sự can đảm. Can đảm để sống thật, can đảm để hạnh phúc và can đảm để… bị ghét một chút cũng chẳng sao.
Nếu bạn đang tìm một cuốn sách để đọc chậm rãi vào cuối tuần, hãy thử Dám bị ghét nhé. Biết đâu, bạn cũng sẽ tìm thấy chiếc chìa khóa tự do cho riêng mình, giống như mình đã tìm thấy.
Và đừng quên đăng ký Thuywriter. com để nhận bài viết mới mỗi ngày.
Ebook miễn phí tặng bạn tại đây: 5 bước viết nhật ký cảm xúc và 10 câu hỏi chữa lành
Pingback: Đừng ngủ nữa, dậy đi thôi chàng trai của những yêu thương